C10 อิทัปปัจจยตากับงานคุณภาพ


ผู้สอน
Mr HA Knowledge Center
เข้าสู่ระบบเมื่อ มากกว่า 12 ปี ที่แล้ว

ชื่อวิชา
C10 อิทัปปัจจยตากับงานคุณภาพ

รหัสวิชา
1309

สถานศึกษา
HA National Forum ครั้งที่13

คำอธิบายวิชา

 

อิทัปปัจจยตากับงานคุณภาพ

พระมหานภันต์ สนฺติภทฺโท   (วัดสระเกศ)

 

“อิทัปปัจจยตา”  คือ “ภาวะที่มีอันนี้ๆ เป็นปัจจัย”, ความเป็นไปตามความสัมพันธ์แห่งเหตุปัจจัย, กระบวนธรรมแห่งเหตุปัจจัย, กฎที่ว่า
           “เมื่อสิ่งนี้มี สิ่งนี้จึงมี, เพราะสิ่งนี้เกิดขึ้น สิ่งนี้จึงเกิดขึ้น;
           เมื่อสิ่งนี้ไม่มี สิ่งนี้ก็ไม่มี, เพราะสิ่งนี้ดับ สิ่งนี้ก็ดับ”

เป็นอีกชื่อหนึ่งของหลัก ปฏิจจสมุปบาท หรือ ปัจจยาการ[1]

          อิทัปปัจจยตา เป็นหลักธรรมอีกหมวดหนึ่ง ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงในรูปของกฎธรรมชาติ หรือหลักความจริงที่มีอยู่โดยธรรมดา ไม่เกี่ยวกับการอุบัติของพระศาสดาทั้งหลาย หลักอิทัปปัจจยตา แสดงให้เห็นอาการที่สิ่งทั้งหลายสัมพันธ์เนื่องกัน อาศัยเป็นเหตุปัจจัยต่อกันอย่างเป็นกระแส ในภาวะที่เป็นกระแสนี้ ขยายความหมายออกไปให้เห็นแง่ต่างๆ ได้ คือ

-            สิ่งทั้งหลายมีความสัมพันธ์เนื่องอาศัยเป็นปัจจัยแก่กัน

-            สิ่งทั้งหลายมีอยู่โดยความสัมพันธ์

-            สิ่งทั้งหลายมีอยู่ด้วยอาศัยปัจจัย[2]

ว่าโดยการประยุกต์หลักอิทัปปัจจยตา วิถีแห่งพระพุทธศาสนาก็คือ กระบวนการพัฒนา

คุณภาพชีวิต ที่คำนึงถึงความสัมพันธ์เนื่องอาศัยเป็นปัจจัยแก่กัน ของกาย-จิต และปัจเจก-สังคม  โดยมีธรรมและวินัยเป็นแก่น แกน กลไกในการพัฒนา อาศัยโลก เพื่อพ้นโลก และให้โลกอาศัย  เพื่อพ้นทุกข์ ถึงสุข ทั้งกาย-ใจ ตามเหตุปัจจัยของตน



[1] ดู พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์  โดย พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต)

[2] ดูเพิ่มเติมได้จาก พุทธธรรม โดย พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต)

down load 

 


ClassStart ให้บริการฟรีโดย บริษัท ปิยะวัฒนา จำกัด
เราเป็นกิจการเพื่อสังคม (Social Enterprise)
สนับสนุนโดย
ผู้ไม่ประสงค์ออกนามท่านหนึ่ง (2563-2567)
มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์ (2561-2563)
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (2557-2558)
กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (2557)
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (2554-2558)
GotoKnow
ClassStart Books